الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

119

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِه نُوحاً : « سرآغاز شريعت از چيزى بود كه به نوح توصيه كرد » ( شورى - 13 ) . وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّه فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ : « كسى كه به آنچه خدا نازل كرده حكم نكند كافر است » ( مائده - 44 ) . نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه : « قرآن را به حق بر تو نازل كرد كه تصديق كننده كتب آسمانى قبل است » ( آل عمران - 3 ) . 3 - آيات قبل و بعد « آيه مورد بحث » مربوط به خلقت و آفرينش جهان است نه مربوط به تشريع اديان ، زيرا در آيه « قبل » گفتگو از آفرينش آسمان و زمين در شش روز ( و به عبارت ديگر شش دوران ) بود و در آيات « بعد » سخن از آفرينش انسان است . ناگفته پيدا است تناسب آيات ايجاب مىكنند كه اين آيه هم كه در وسط آيات « خلقت » واقع شده مربوط به مساله خلقت و تدبير امر آفرينش باشد . لذا اگر كتب تفسير را كه صدها سال قبل نوشته شده مطالعه كنيم مىبينيم با اينكه در تفسير اين آيه احتمالات گوناگونى داده‌اند هيچكس احتمال نداده كه آيه مربوط به تشريع اديان بوده باشد . مثلا در تفسير « مجمع البيان » كه از مشهورترين تفاسير اسلامى است و مؤلف آن در قرن ششم هجرى مىزيسته با اينكه اقوال مختلفى در تفسير آيه فوق ذكر شده از احدى از دانشمندان اسلام قولى دائر بر اينكه آيه مربوط به تشريع اديان است نقل نكرده است . 4 - كلمه « عروج » به معنى « صعود كردن و بالا رفتن » است ، نه به معنى نسخ اديان و زائل شدن ، و در هيچ جاى قرآن « عروج » به معنى « نسخ » ديده نمىشود ( اين كلمه در پنج آيه از قرآن ذكر شده و در هيچ مورد به اين معنى نيست ) بلكه در مورد اديان همان كلمه « نسخ » يا « تبديل » و امثال آن به كار مىرود .